นางกวัก

นางกวักที่ทำเป็นผู้หญิงใส่ชุดไทยโบราณนั่งกวักมือนั้นเชื่อว่าคนไทยส่วนใหญ่จะรู้สึกคุ้นเคยกันมาตั้งแต่เด็ก เพราะเห็นอยู่ตามร้านค้าด้วยเชื่อกันว่าเป็นสิ่งมงคลที่คอยเรียกเงินเรียกทองและอารักษ์ร้านค้า ตำนานเรื่องนางกวักนั้นมีมานานแล้วแต่ได้ถูกดัดแปลงเสริมแต่งไปตามท้องถิ่นต่างๆอย่างคนไทยเองก็มีการแต่งเป็นเพลงขึ้นมาร้องว่า "โอมปู่เจ้าเขาเขียวมีลูกสาวคนเดียว ชื่อว่าแม่นางกวัก หญิงเห็นหญิงรัก ชายเห็นชายรัก อยู่ทุกถ้วนหน้า" จนทำให้คนทั่วไปเชื่อว่านางกวักเป็นลูกสาวของปู่เจ้าเขาเขียวกันจริงๆแต่ตำนานความเชื่อนั้นส่วนใหญ่มักจะมีเค้าโครงเรื่องจริงอยู่บ้าง เช่นเดียวกับนางกวักที่เป็นคนจริงๆมีชีวิตอยู่ในสมัยพุทธกาล ชื่อจริงของนางคือ สุภาวดี มีบิดาชื่อ สุจิตพราหมณ์ ครอบครัวประกอบอาชีพทำมาค้าขาย โดยนำสินค้าไปเร่ขายในต่างถิ่น บางครั้งนางสุภาวดีก็ขออนุญาตเดินทางไปด้วย เพื่อเที่ยวชมสถานที่ต่างๆ ระหว่างการเดินทางนางสุภาวดีได้มีโอกาสพบกับ " พระกัสสปเถระ" เมื่อนางได้ฟังธรรมเทศนาอย่างตั้งใจแล้วก็เกิดความศรัทธา พระกัสสปเถระเจ้าได้ประสิทธิ์ประสาทพรให้นางสุภาวดี ต่อมา สุภาวดีได้มีโอกาสฟังธรรมกับ "พระสิวลีเถระเจ้า" จนมีความรู้แตกฉานในหลักธรรมต่างๆ เป็นอันมาก พระสิวลีขึ้นชื่อว่าเป็นผู้ที่อุดมไปด้วยลาภสักการะจะมีคนนำมาให้ท่านตลอด ทุกครั้งที่สุภาวดีได้ฟังธรรมและลากลับ พระสิวลีเถระเจ้าได้ประสาทพรให้สุภาวดี เช่นเดียวกัน นางได้รับพรว่า " ขอให้เจริญรุ่งเรืองไพบูลย์ด้วยทรัพย์สินเงินทอง จากการค้าขายสินค้าต่างๆสมความปรารถนาเถิด" การได้รับประสาทพรจากพระอรหันต์ถึงสององค์ ส่งผลให้นางสุภาวดีเมื่อเดินทางไปกับบิดาเมื่อใดจะทำการค้าได้กำไรไม่เคยขาดทุน บิดารู้ว่าบุตรสาวตนนั้นเป็นที่ดึงดูดให้เกิดการไหลมาแห่งทรัพย์สมบัติของครอบครัว ครอบครัวร่ำรวยขึ้นเป็นมหาเศรษฐีมีเงินทองและกองเกวียนสินค้ามากมาย ต่อมานางสุภาวดีได้ฟังธรรมพระพุทธเจ้า ปฏิบัติธรรมด้วยความศรัทธา เมื่อนางสิ้นชีวิตแล้ว ชาวบ้านจึงปั้นรูปแม่นางสุภาวดีไว้บูชา เพื่อขอให้การค้ารุ่งเรือง และความเชื่อดังกล่าวนี้ ก็แพร่หลายเข้ามายังดินแดนสุวรรณภูมิสืบมาจนถึงทุกวันนี้ โดยมากนั้นนางกวักมักถูกสร้างขึ้นมาโดยเกจิอาจารย์ที่ทรงคุณวิเศษทางด้านเมตตาและค้าขาย ยุคแรกๆที่เราเห็นนั้นมักจะเป็นรูปบูชาขนาดใหญ่มีทั้งที่หล่อด้วยโลหะแบบพระบูชาจนไปถึงเนื้อดินหรือปูนปั้นทาสีอย่างสวยงามแต่พบเห็นน้อยมาก ที่เป็นผ้ายันต์หรือเหรียญก็จะเป็นของหลวงพ่อแจ๋และหลวงพ่อทองที่เป็นเกจิดังของเมืองแปดริ้ว เราจะเห็นได้ว่ามีเกจิอาจารย์อยู่เพียงไม่กี่องค์เท่านั้นที่สร้างนางกวักได้ขลังจนเป็นที่ยอมรับ หนึ่งในนั้นก็คือหลวงพ่ออิ่มแห่งวัดหัวเขา ใครมีนางกวักของท่านติดตัวมักจะอิ่มไม่มีอดสมชื่อของท่าน รูปแบบที่ท่านสร้างนั้นก็เป็นรูปหล่อที่มีทั้งงานยุคต้นปั้นหุ่นเทียนที่ละองค์ แต่ละองค์จึงไม่เหมือนกันเลย กับยุคปลายแบบที่ใช้แม่พิมพ์ 2 อันปะกบกัน ที่ท่านเห็นอยู่นี่เป็นยุคต้น งานปั้นทีละองค์ มีทั้งเนื้อออกสัมฤทธิ์เงิน สัมฤทธิ์ออกแดง และเนื้อทองผสม นางกวักของท่านนั้นมีหลากหลายฝีมือก็เนื่องจากมีช่างปั้นหลายคนที่เป็นชาวบ้านมาช่วยงาน องค์สุดท้ายนั้นเป็นยุคปลายแล้วเป็นแบบแม่พิมพ์ประกบหน้าหลังเนื้อหาที่นิยมสุดต้องเนื้อสัมฤทธิ์เงิน ชั่วโมงนี้สวยๆหายากใครมีก็มักเก็บไม่ยอมขาย