พระพุทธอจนะ ศักดิ์สิทธิ์เลื่องลือ! “ พระพูดได้ ” ที่ จังหวัดสุโขทัย

28 พฤษภาคม 2564    885

วัดศรีชุม ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือนอกกำแพงเมืองเดิม ใน ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย 
เป็นศาสนโบราณสถานแห่งหนึ่งในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

"พระอจนะ" พระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่ ขัดสมาธิราบ
วัสดุปูนปั้น แกนในก่ออิฐและศิลาแลง หน้าตักกว้าง 11.30 เมตร สูง 15 เมตร องค์พระพุทธรูปมีขนาดใหญ่เต็มวิหาร ศิลปะแบบสุโขทัย ประดิษฐานอยู่ในมณฑป ซึ่งปัจจุบันยอดพระมณฑปได้พังทลายหมดแล้ว เหลือแต่เพียงผนังกำแพงโดยรอบ ไม่มีหลังคาปกคลุม เป็นพระพุทธรูปกลางแจ้ง

คำว่า อจนะ มีผู้ให้ความหมายพระอจนะว่าหมายถึงคำในภาษาบาลีว่า “อจละ”
ซึ่งแปลว่า “ผู้ไม่หวั่นไหว มั่นคง” “ผู้ที่ควรแก่การเคารพกราบไหว้” 

พระพุทธอจนะ เป็นที่เลื่องลือถึงความศักดิ์สิทธิ์ และมีตำนานเล่าขานว่าเกี่ยวกับ “พระอจนะ” มากมายเกี่ยวกับ พระพูดได้ โดยมีที่มาจาก สมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระนเรศวรมหาราชประกาศอิสรภาพ ในปี พ.ศ.2127 ที่เมืองแครง ทำให้หัวเมืองต่างๆ ยกเลิกการส่งส่วยให้กับพม่า แต่ยังมีเมืองเชลียง (สวรรคโลก) ที่ไม่ยอมทำตามพระราชโองการ พระองค์จึงนำทัพเสด็จมาปราบเมืองเชลียง และได้มีการมาชุมนุมทัพที่วัดศรีชุมแห่งนี้ ก่อนที่จะไปตีเมืองเชลียง ด้วยการรบในครั้งนั้นเป็นการรบระหว่างคนไทยกับคนไทยด้วยกัน ทำให้เหล่าทหารไม่มีกำลังใจในการสู้รบ ไม่อยากรบ สมเด็จพระนเรศวร จึงได้ใช้กุศโลบายอันชาญฉลาดวางแผนสร้างกำลังใจ ให้ทหารคนหนึ่งปีนบันไดขึ้นไปทางด้านหลังองค์พระ และพูดให้กำลังใจแก่เหล่าทหาร ทำให้ทหารเกิดกำลังใจฮึดที่จะต่อสู้ นับจากนั้นเป็นต้นมา “พระอจนะ วัดศรีชุม” ก็ได้รับการร่ำลือว่าเป็นพระพุทธรูปพูดได้สืบมาจนถึงปัจจุบัน 

สำหรับพุทธลักษณะของพระอจนะ ถือเป็นงานพุทธศิลป์ที่สง่างามและสมบูรณ์แบบที่สุดยุคหนึ่ง ก็ชวนให้นักท่องเที่ยวที่มายืนจังหวัดสุโขทัย มาเที่ยวชมและสักการะ และขอพรให้มีจิตใจที่แน่วแน่ มุ่งทำการสิ่งใดๆ ให้สำเร็จ

"วัดศรีชุม" มาจากคำเรียกพื้นเมืองเดิม ซึ่งหมายถึง ต้นโพธิ์ ดังนั้นชื่อ ศรีชุม จึงหมายถึงดงของต้นโพธิ์ แต่ในหนังสือพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาที่เขียนในสมัยอยุธยาตอนปลาย ไม่เข้าใจความหมายนี้แล้ว จึงเรียกสถานที่นั้นว่า "ฤๅษีชุม"

ตามหลักฐาน วัดแห่งนี้ได้มีการบูรณะครั้งใหญ่ในสมัยพระเจ้าลิไท และ สันนิษฐานว่าถูกทิ้งร้างในสมัยอยุธยาตอนปลาย จนกระทั่งในสมัย รัชกาลที่ 9 ได้มีการบูรณปฏิสังขรณ์ ในปี พ.ศ. 2495 โดยเริ่มมีการบูรณะพระพุทธรูปพระอจนะ โดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี และอาจารย์เขียน ยิ้มสิริ 

ข้อมูลจาก wikipedia.org, การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย